{"id":227,"date":"2020-04-30T11:49:50","date_gmt":"2020-04-30T08:49:50","guid":{"rendered":"https:\/?p=227"},"modified":"2025-04-12T23:22:28","modified_gmt":"2025-04-12T20:22:28","slug":"hz-ibrahimde-tevhit-inancinin-olusmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/kabe\/hz-ibrahimde-tevhit-inancinin-olusmasi\/","title":{"rendered":"Hz. \u0130brahim\u2019de Tevhit \u0130nanc\u0131n\u0131n Olu\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Efsanelere g\u00f6re Nemrut r\u00fcyas\u0131nda do\u011facak bir \u00e7ocuk taraf\u0131ndan taht\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr \u00e7ocuk yapmay\u0131 yasaklar ve do\u011fan erkek \u00e7ocuklar\u0131 da \u00f6ld\u00fcrt\u00fcr. Hz. \u0130brahim\u2019in annesi de o y\u0131l do\u011fan o\u011flu \u0130brahim\u2019i, ma\u011farada saklar ve orada b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Belli bir ya\u015fa kadar ma\u011faradan \u00e7\u0131kmayan \u0130brahim, tehlikenin ge\u00e7mesinden sonra annesiyle ma\u011faradan \u00e7\u0131k\u0131p \u015fehre d\u00f6nerken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6ky\u00fcz\u00fc varl\u0131klar\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131 tanr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131n\u0131n her zaman ve her yerde olan g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fclmeyen en y\u00fcce varl\u0131k ve g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu ak\u0131l yoluyla bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcfessir \u0130bn Kesir, Hz. \u0130brahim\u2019in bu s\u00f6zleri Allah\u2019\u0131 aray\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, annesiyle kald\u0131\u011f\u0131 ma\u011faradan d\u00f6nerken s\u00f6yledi\u011fine dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u0130srailiyattan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn Kuran ayetlerine ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunur.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarihsel ve bilimsel bulgulara g\u00f6re Ur kentinde do\u011fan ve amelu s\u0131n\u0131f\u0131na mensup soylu bir ruhban aileden gelen Hz. \u0130brahim, \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6neminde iyi bir e\u011fitim alm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Yani Hz. \u0130brahim Babilllilerin din mitolojisini okumu\u015f, astronomi, matematik, t\u0131p, tarih ve co\u011frafya \u00f6\u011frenmi\u015fti. Ailesi taraf\u0131ndan gelece\u011fin tap\u0131nak rahibi (din ve bilim adam\u0131) olarak yeti\u015ftiriliyordu. Ancak \u0130brahim, sorgulayan, ele\u015ftiren, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip zeki bir insan olarak toplumdaki \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 inanc\u0131 akla uygun bulmam\u0131\u015f, derin d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve g\u00f6zlemler sonucu tanr\u0131sal varl\u0131\u011f\u0131n ve g\u00fcc\u00fcn birli\u011fini, tekli\u011fini ve y\u00fcceli\u011fini idrak etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130brahim, \u00f6nce ya\u015f\u0131t\u0131 olan ve ayn\u0131 e\u011fitimi alan arkada\u015flar\u0131yla konuyu m\u00fcnazara ederek fikirsel bak\u0131mdan kendini geli\u015ftiriyordu. Kendini haz\u0131r hissetti\u011fi bir g\u00fcn Ay Tanr\u0131s\u0131 Nannar Tap\u0131na\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015frahibi olan ve put yap\u0131p satan \u00fcvey babas\u0131 ya da amcas\u0131 Azer\u2019e giderek tevhit inanc\u0131n\u0131 ona anlat\u0131r. Ancak Azer \u015fiddetle reddeder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130brahim, gen\u00e7 ya\u015f\u0131na ra\u011fmen \u00e7ok bilgiliydi ve \u00e7ok g\u00fczel konu\u015fuyordu. Ancak y\u00fczlerce y\u0131l\u0131n gelenekselle\u015fmi\u015f atalar dini haline gelmi\u015f \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 inanc\u0131 bir anda y\u0131kmak insanlar\u0131 tevhide (tanr\u0131sal birli\u011fe ve tekli\u011fe) inand\u0131rmak \u00f6yle kolay de\u011fildi. Bu nedenle \u0130brahim, \u015fehir halk\u0131n\u0131 tevhide davet ederken farkl\u0131 bir y\u00f6ntem izliyordu. Toplumun g\u00fcvenini kazanmak ve onlar\u0131 etkilemek i\u00e7in, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 reddederek de\u011fil de, onlara kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 anlatt\u0131r\u0131yor, sorular soruyordu. Sonra da onlara y\u0131ld\u0131z, ay ve g\u00fcne\u015fin tanr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 akli delillerle anlat\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hz. \u0130brahim\u2019i dinleyen halk \u015fa\u015f\u0131r\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk defa ruhban s\u0131n\u0131f\u0131ndan bir ki\u015fi tanr\u0131lar\u0131na dil uzat\u0131yordu. Halbuki di\u011fer rahipler tanr\u0131lar\u0131 \u00f6v\u00fcyor tanr\u0131lara kar\u015f\u0131 gelmekten insanlar\u0131 azapla korkutuyorlard\u0131. Belki baz\u0131lar\u0131 tanr\u0131lar ve rahipler taraf\u0131ndan s\u0131nand\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannediyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hz. \u0130brahim, sonu\u00e7ta onlar\u0131n kalplerindekinin de\u011fi\u015fmeyece\u011fini anlam\u0131\u015f ve tapt\u0131klar\u0131 put-tanr\u0131lar\u0131 kesin bir \u015fekilde ortadan kald\u0131r\u0131rsa belki ger\u00e7e\u011fi idrak edeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bir g\u00fcn b\u00fct\u00fcn halk\u0131n t\u00f6ren meydan\u0131na topland\u0131\u011f\u0131 zaman b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131n oldu\u011fu tap\u0131na\u011fa girdi. B\u00fct\u00fcn putlar\u0131 k\u0131rd\u0131 sadece en b\u00fcy\u00fck put Nannar\u2019a dokunmad\u0131. Hz. \u0130brahim\u2019in put-tanr\u0131lar\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 haberi Nemrut\u2019a ula\u015ft\u0131 ve onu huzuruna \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Nemrut, \u0130brahim\u2019in a\u00e7\u0131k\u00e7a Tanr\u0131lar\u0131na dil uzatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisine de secde etmedi\u011fini g\u00f6rd\u00fc, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki halktan biri olsayd\u0131 onu hemen a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131racakt\u0131 ancak \u0130brahim, ruhban s\u0131n\u0131f\u0131na ba\u011fl\u0131 soylu bir aileden geliyordu ve ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 dokunulmazl\u0131\u011fa sahipti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nemrut\u2019un iste\u011fi \u00fczerine ruhban meclisini olu\u015fturan ba\u015frahipler topland\u0131, nas\u0131l bir ceza verilmesi \u00fczerinde kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131lar. Sonu\u00e7ta \u0130brahim\u2019in yak\u0131lmas\u0131 konusunda fikir birli\u011fine vard\u0131lar ve Nemrut\u2019a gelip:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cE\u011fer yapaca\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey varsa, o da bunu (ate\u015fte) yakmakt\u0131r. B\u00f6yle yap\u0131n da tanr\u0131lar\u0131n\u0131za sahip \u00e7\u0131k\u0131n, dediler.\u00a0(Enbiya: 68)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hz. \u0130brahim ate\u015fe at\u0131l\u0131ncaya kadar hapiste tutulur, Hz. \u0130brahim\u2019e ate\u015fe at\u0131l\u0131rken, Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131 yeti\u015fir ve ate\u015fe: <strong><em>\u201cEy ate\u015f, \u0130brahim\u2019e kar\u015f\u0131 serin ve selamet ol, <\/em>dedik.<\/strong> (Enbiya: 69) emri ile ate\u015f serin ve selamet olur ve Hz. \u0130brahim\u2019i yakmaz. Bu mucizenin kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fanan \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan sonra Nemrut ve ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 Hz. \u0130brahim\u2019e dokunmad\u0131lar ancak inanmad\u0131lar da. Tahminen \u015fehirlerinden g\u00f6\u00e7 etmesini istediler. Halktan ve yak\u0131n \u00e7evresinden kendisine inananlarla \u015fehirden g\u00f6\u00e7 etti. Hz. \u0130brahim g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda nereye yerle\u015feceklerini soranlara Kuran ayetinde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi \u015f\u00f6yle cevap veriyordu <strong>\u201c\u0130brahim dedi ki: <em>Rabbimin gitmemi emretti\u011fi yere do\u011fru gidiyorum. O, elbet bana do\u011fru yolu g\u00f6sterecektir<\/em>.<\/strong> \u00a0(Saffat:\u00a0 99)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tevrat\u2019a g\u00f6re, Ur Kenti\u2019nden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra uzun y\u0131llar kald\u0131\u011f\u0131 yer Harran idi. Hz. \u0130brahim F\u0131rat\u2019\u0131 takip ederek Harran kentine do\u011fru g\u00f6\u00e7 etti. Harran\u2019da halk\u0131n \u00e7o\u011fu Aram\u00ee\u2019ydi ve Aram\u00ee dilini konu\u015fuyorlard\u0131. Hz. \u0130brahim burada yabanc\u0131l\u0131k \u00e7ekmedi \u00e7\u00fcnk\u00fc iyi bir e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131, Arami dilini ve b\u00f6lgede konu\u015fulan di\u011fer dilleri de iyi derecede biliyordu. Ayr\u0131ca b\u00f6lge dillerinin \u00e7o\u011fu S\u00fcmerce\u2019den etkilenmi\u015fti. Bilmediklerini de \u00f6\u011frenmesi kolay oluyordu. Hz. \u0130brahim b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n sayg\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi soylu ve bilge bir insand\u0131. Daha \u00f6nemlisi erdemli \u015fahsiyetiyle g\u00fczel konu\u015fmas\u0131yla insanlar\u0131 etkiliyor \u00e7evresinde sevenleri ve inananlar\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131yordu. Ancak inananlar\u0131n \u00e7o\u011fu Suriye \u00e7\u00f6llerinde g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fayan kabile halklar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u0130bn Kesir, <em>el-Bid\u00e2ye ve\u201fn Nih\u00e2ye<\/em>, Beyrut 1966, cilt I, 152.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Efsanelere g\u00f6re Nemrut r\u00fcyas\u0131nda do\u011facak bir \u00e7ocuk taraf\u0131ndan taht\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr \u00e7ocuk yapmay\u0131 yasaklar ve do\u011fan erkek \u00e7ocuklar\u0131 da \u00f6ld\u00fcrt\u00fcr. Hz. \u0130brahim\u2019in annesi de o y\u0131l do\u011fan o\u011flu \u0130brahim\u2019i, ma\u011farada saklar ve orada b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Belli bir ya\u015fa kadar ma\u011faradan \u00e7\u0131kmayan \u0130brahim, tehlikenin ge\u00e7mesinden sonra annesiyle ma\u011faradan \u00e7\u0131k\u0131p \u015fehre d\u00f6nerken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6ky\u00fcz\u00fc varl\u0131klar\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131 tanr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":392,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[372],"tags":[1521,1528,686,1524,1516,63,1504,1515,1459,1514,1526,1529,1531,1508,1520,79,68,69,76,1510,1474,1530,1511,1507,451,1525,75,1502,1519,1522,1513,1503,1527,1512,1505,1518,1446,77,1517,1117,73,1523,1509,1506],"class_list":["post-227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kabe","tag-akli-deliller","tag-arami-dili","tag-astronomi","tag-atese-atilma","tag-azer","tag-babil","tag-cocuk","tag-cografya","tag-cok-tanrili-inanc","tag-egitim","tag-enbiya","tag-erdemli-sahsiyet","tag-gocebe-halklar","tag-gokyuzu","tag-halk","tag-harran","tag-hazreti-ibrahim","tag-hz-ibrahim","tag-hz-ibrahimde-tevhit-inancinin-olusmasi","tag-ibn-kesir","tag-ibrahimin-gocu","tag-inanc","tag-israiliyattan","tag-magara","tag-matematik","tag-mucize","tag-nannar","tag-nemrut","tag-putlar","tag-putlarin-kirilmasi","tag-ruhban-sinifi","tag-ruya","tag-saffat","tag-soylu","tag-taht","tag-tapinak-rahibi","tag-tarih","tag-tevhit","tag-tevhit-inanci","tag-tip","tag-ur-kenti","tag-yakilma","tag-yaratici-tanri","tag-yasak"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/leyhatlari.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Z\u0130GGURAT.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leyhatlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}